WANNEER IS EEN BEVRAGING ZOALS OVER HET "MEERJARENPLAN" REPRESENTATIEF?

Update: 10.9.2025 

1. Wat leren gemeentebesturen uit een burgerbevraging over het meerjarenplan?

Een burgerbevraging (via enquête, online vragenlijst, en inspraakmomenten …) kan een gemeentebestuur helpen om:

Inzicht te krijgen in prioriteiten van inwoners
Burgers geven aan wat zij belangrijk vinden: bv. verkeersveiligheid, groenvoorziening, sportinfrastructuur, woonbeleid, …

Peilen naar tevredenheid
Hoe beoordelen inwoners het huidige beleid en waar knelt het schoentje?

Vergroten van draagvlak
Door inspraak te organiseren, voelen burgers zich meer betrokken en is er meer legitimiteit voor beslissingen.

Op tijd signalen op te vangen
Soms komen thema’s naar boven die niet of te weinig aandacht krijgen in de politieke bubbel, maar die leven in de dorpen en wijken.

Transparantie te tonen
Het toont dat een bestuur bereid is te luisteren en keuzes te verantwoorden.

Conclusie: een bevraging is géén bindende stemming, maar een aanvullende thermometer die helpt om beleid af te toetsen en bij te sturen.

 

2. Hoeveel deelnemers maken een enquête representatief?

Dat hangt af van de grootte van de gemeente en de opzet van de bevraging.

• In de statistiek geldt vaak dat je voor een betrouwbare steekproef een steekproefgrootte van ca. 350–400 respondenten nodig hebt voor een gemiddelde Vlaamse gemeente, ongeacht of er 10.000 of 30.000 inwoners zijn.
• Belangrijker dan het absolute aantal is de verspreiding:
• Zijn alle leeftijden, buurten, opleidingsniveaus en doelgroepen voldoende vertegenwoordigd?
• Vermijd dat enkel de "luidste stemmen" of één bepaalde groep de uitkomst kleurt.
• Veel gemeenten werken daarom met gestratificeerde steekproeven of sturen uitnodigingen naar een willekeurige selectie inwoners.

Vuistregel die vaak gehanteerd wordt:

• Kleine gemeenten (< 10.000 inwoners): minstens 250 deelnemers.
• Middelgrote gemeenten (10.000 – 30.000): 350 à 500 deelnemers.
• Grote steden (> 50.000): 600 à 1.000 deelnemers of meer.

Let op: een open online bevraging waarbij 2% van de bevolking antwoordt, kan waardevol zijn, maar is statistisch meestal niet representatief tenzij de deelnemers echt een afspiegeling vormen van de bevolking.

CONCLUSIE KAN ZIJN : 

Gemeenten kunnen met een burgerbevraging waardevolle inzichten en draagvlak opbouwen, maar de resultaten zijn enkel zinvol als er voldoende en diverse deelname is.

Richtwaarde: 300 à 500 deelnemers met een goede spreiding levert meestal een bruikbare, representatieve bevraging op voor een Vlaamse gemeente.

Toelichting : Een gestratificeerde steekproef is een onderzoeksmethode waarbij een populatie eerst wordt verdeeld in homogene subgroepen, of «strata», op basis van gemeenschappelijke kenmerken zoals etniciteit of leeftijd. Vervolgens wordt uit elke subgroep een willekeurige steekproef getrokken, wat zorgt voor een representatieve weergave van alle subgroepen binnen de totale steekproef. 

Bron : diverse media en Vlaanderen (be)