NIEMAND IS ECHT OBJECTIEF OF TOCH ...?

Objectief zijn… een nobel streven 

(zoals diëten na Nieuwjaar)

“Blijf objectief.”

Het klinkt prachtig. 

Het staat goed in redactiestatuten. 

En het wordt vaak gezegd met een ernstig gezicht.

Objectief zijn : We kijken allemaal door onze bril 

Maar eerlijk? Niemand is écht objectief. En dat is geen schande, dat is gewoon menselijk.

Zelfs de meest doorgewinterde journalist komt niet ter wereld als een blanco blad. We worden allemaal gevormd door waar we vandaan komen: het gezin waarin we opgroeiden, de schoolbanken die we warm (of ijskoud) hielden, de cafés waar we leerden discussiëren, de boeken die we lazen,
en ja, ook door de politieke gesprekken aan de keukentafel op zondagmiddag.

Wie beweert volledig objectief te zijn, heeft óf een bijzonder slecht geheugen, óf een overdosis zelfvertrouwen.

Ook journalisten zijn mensen (sorry!)

Journalisten hebben een persoonlijkheid. Sommigen houden van cijfers, anderen van verhalen. De ene ziet vooral onrecht, de andere chaos. De ene heeft meer empathie, de andere meer wantrouwen. Dat sijpelt door, zelfs al doen ze nog zo hun best om “neutraal” te blijven. Zelfs de keuze waarover je bericht, is al een vorm van subjectiviteit. Wat je weglaat misschien nog meer.

Objectiviteit is dus geen eindbestemming, maar eerder een richtingaanwijzer. Zoiets als: “probeer zo eerlijk mogelijk te zijn, maar besef dat je geen robot bent.”

De mythe van de neutrale waarnemer

Een perfect objectieve journalist zou eigenlijk moeten bestaan uit:

• geen jeugdherinneringen
• geen overtuigingen
• geen voorkeuren
• geen humeur
• en liefst ook geen koffiegebrek

Met andere woorden: een mens die niet bestaat.

En zelfs dan zou die zogenaamd perfecte waarnemer nog moeten kiezen welke woorden hij gebruikt. En woorden, tja… die dragen altijd kleur.

Wat dan wél?

Misschien is eerlijk subjectief zijn beter dan zogezegd objectief. Zeg waar je staat. Toon hoe je tot je inzichten komt. Geef ruimte aan andere stemmen. Laat de lezer meedenken.

Objectiviteit zit niet in het ontkennen van je achtergrond, maar in het bewust omgaan ermee.

Of zoals iemand ooit zei:

“Ik ben niet objectief, maar ik ben wel eerlijk over mijn bril.”

Slotgedachte

Dus nee, niemand is objectief.
Niet de journalist.
Niet de politicus.
Niet de blogger.
Niet de lezer.

Maar als we dat allemaal een beetje toegeven, luisteren we misschien beter naar elkaar. En dat is, toegegeven, al behoorlijk objectief… op z’n menselijkst.