GEMEENTE OOSTERZELE KOPPIG ZELFSTANDIG BLIJVEN (GEEN FUSIE) OF SLIM SAMENWERKEN EN TOEKOMST UITBOUWEN ?
Gemeentefusies: groter is niet per se beter…
maar vaak wél slimmer
Studies uit België en Scandinavië geven alvast een voorzichtig maar duidelijk antwoord: het wordt steeds moeilijker voor kleine gemeenten ...
Wat zeggen onderzoeken?
Onderzoek toont aan dat gemeenten onder de 20.000 inwoners vaak moeite hebben om:
- alle wettelijke taken efficiënt uit te voeren
- voldoende expertise in huis te halen
- financiële schokken op te vangen
Fusies leiden niet automatisch tot succes, maar als ze doordacht gebeuren, leveren ze meestal:
- efficiëntere administratie
- betere dienstverlening
- meer financiële slagkracht
Met andere woorden: het werkt… als je het goed aanpakt.
Waarom fusies vooral voor kleinere gemeenten interessant zijn
1. Schaalvoordelen (lees: minder geld verspillen)
Samenwerken of fuseren betekent:
- minder dubbele diensten
- lagere kosten per inwoner
- meer middelen voor échte dienstverlening
Voor een gemeente van 14.000 inwoners is elke euro die niet opgaat aan administratie, een euro extra voor wegen, jeugd, zorg of cultuur.
2. Betere dienstverlening (en minder improvisatie)
Grotere gemeenten kunnen:
- gespecialiseerde ambtenaren aantrekken
- complexere dossiers sneller en beter behandelen
- professioneler werken
Kleine gemeenten doen vaak alles “met goeie wil”, maar goede wil alleen volstaat niet meer in een wereld van subsidies, regelgeving en digitalisering.
3. Sterkere financiële positie
Een grotere gemeente:
- is minder afhankelijk van Vlaamse subsidies
- kan makkelijker investeren
- kan beter plannen op lange termijn
Een gezonde gemeente kan meer doen dan eentje die elk jaar puzzelt met tekorten.
Vlaanderen duwt zachtjes… maar duidelijk
De Vlaamse overheid verplicht niemand tot fuseren, maar de financiële stimuli spreken boekdelen:
Grootte nieuwe gemeente | schuldovername per inwoner |
tot 20.000 inwoners | €300 |
20.000 – 30.000 | €400 |
30.000 – 40.000 | €500 |
boven 40.000 | dalend |
Vlaanderen stuurt dus duidelijk richting gemeenten rond 40.000 inwoners.
Daarnaast:
- plafond van 16 miljoen euro schuldovername
- 20 miljoen bij fusies van drie of meer gemeenten
- 150 miljoen euro klaar voor een nieuwe fusieronde
Dat is geen toeval, dat is beleid.
Het voorbeeld: Merelbeke–Melle
Merelbeke en Melle deden wat velen onmogelijk achten:
- 3 maanden van idee tot beslissing
- fusie in 2025
- nieuwe gemeente van 37.160 inwoners
Geen eindeloze discussies, geen jarenlange navelstaarderij.
Gewoon: knopen doorhakken.
“Maar wat met identiteit van Oosterzele ?”
Dat is het meest gehoorde tegenargument. En ja, het speelt.
Maar:
- identiteit zit in dorpen, verenigingen en mensen
- niet in het formaat van het gemeentehuis
Een fusie betekent niet dat het dorpsleven verdwijnt.
Het betekent vooral dat:
- de administratie efficiënter wordt
- het bestuur sterker staat
- de dienstverlening verbetert
De kunst is: fusie bovenaan, nabijheid onderaan.
Emoties versus realiteit
Politicoloog Herwig Reynaert (UGent) vat het goed samen:
“Het gaat niet om het aantal inwoners, maar om de slagkracht van een bestuur.”
Sommige kleine gemeenten redden het nog. Maar voor veel anderen geldt:
de taken zijn te zwaar, de middelen te beperkt.
Daar ligt ook de verantwoordelijkheid van lokale politici:
- eerlijk uitleggen
- mensen meenemen in het verhaal
- tonen wat burgers ervoor terugkrijgen
Conclusie en toch met beide voeten op de grond.
Voor gemeenten rond 14.000 inwoners (zoals Oosterzele) geldt steeds vaker:
- alleen verder doen = steeds moeilijker
- samenwerking helpt, maar is soms onvoldoende
- een goed voorbereide fusie biedt kansen
Niet omdat groter altijd beter is, maar omdat samen sterker zijn soms gewoon noodzakelijk is. Of anders gezegd: je kan koppig zelfstandig blijven… of slim samenwerken en toekomst bouwen.
En dát is uiteindelijk de echte keuze.
Inwoners bij onze buurgementen: Zottegem : 28.236 inwoners en Sint-Lievens-Houtem 10.746 inwoners, gemeente Zwalm 8.346, en Wetteren 27.000 inwoners. Herzele heeft 19.000 inwoners.
Bron : Vlaanderen (be) en diverse media
Reacties