WATER TIJDELIJK PARKEREN IN WACHTBEKKEN BROEK
Wachtbekkens
In Balegem wordt gewerkt aan het wachtbekken BROEK : renovatie en debietuitbreiding.
| Wachtbekken Broek (Balegem) foto 6.6.2026 |
Regen is onmisbaar, maar wanneer er in korte tijd te veel water valt, kan het voor problemen zorgen. Gelukkig zijn er wachtbekkens: slimme waterbuffers die helpen om overstromingen te voorkomen én tegelijk de natuur een handje helpen.
Wat is een wachtbekken?
Een wachtbekken, ook wel bufferbekken genoemd, is een gecontroleerd overstromingsgebied waar overtollig water tijdelijk wordt opgeslagen. Meestal ligt het naast een beek of rivier en bevindt het zich lager dan de omliggende omgeving. Soms wordt het extra beschermd door dijken.
Je kunt het vergelijken met een tijdelijke parkeerplaats voor regenwater. In plaats van allemaal tegelijk richting dorpen en woonwijken te stromen, krijgt het water even de tijd om te wachten tot de situatie weer veilig is.
Hoe werkt dat precies?
Een wachtbekken is verbonden met een waterloop en wordt gestuurd via een stuw of schuifconstructie.
Wanneer het waterpeil in een rivier of beek gevaarlijk stijgt, wordt de stuw gedeeltelijk of volledig gesloten. Daardoor stroomt een deel van het water naar het wachtbekken, dat zich langzaam vult. Zodra het gevaar geweken is, gaat de stuw weer open en kan het opgeslagen water gecontroleerd terugstromen naar de waterloop. Het klinkt eenvoudig, maar achter de schermen komt heel wat technologie kijken. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) volgt voortdurend waterstanden en debieten op. Dankzij die permanente monitoring kunnen wachtbekkens precies op het juiste moment worden ingezet om wateroverlast stroomafwaarts zoveel mogelijk te beperken.
Waarom zijn wachtbekkens zo belangrijk?
Bescherming tegen overstromingen
Tijdens hevige regenbuien kunnen beken en rivieren plots grote hoeveelheden water moeten verwerken. Wachtbekkens vangen die pieken op en voorkomen dat water zijn eigen weg zoekt door straten, tuinen en woningen.
Gecontroleerde afvoer
Water dat tijdelijk wordt opgeslagen, wordt later geleidelijk vrijgegeven. Zo vermijden we dat er in één keer een grote watergolf richting lagergelegen gebieden stroomt.
Hulp tegen droogte
Een deel van het opgeslagen water krijgt de kans om in de bodem te sijpelen. Daardoor wordt het grondwater aangevuld, een belangrijke reserve tijdens droge periodes.
Meer ruimte voor natuur
Veel wachtbekkens zijn uitgegroeid tot waardevolle natuurgebieden. Amfibieën, watervogels, insecten en tal van planten vinden er een geschikte leefomgeving. Waterbeheer en natuurbeheer gaan hier hand in hand.
Oost-Vlaanderen maakt ruimte voor water
De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat we moeten leren omgaan met twee uitersten: periodes van intense regenval én langdurige droogte. Daarom investeert Oost-Vlaanderen volop in projecten die water langer vasthouden waar het valt.
De boodschap is simpel: geef water ruimte, dan veroorzaakt het minder problemen.
Project Rodeland: de natuur als bondgenoot
In de regio Oosterzele, Merelbeke-Melle en Gavere loopt het Project Rodeland, een samenwerking tussen lokale besturen, natuurverenigingen en andere partners.
Hier kiest men bewust voor natuurlijke oplossingen.
De valleien van de Gondebeek, Molenbeek en Driesbeek worden hersteld en versterkt. Door beken opnieuw ruimte te geven en gronden natuurlijker in te richten, ontstaat een landschap dat werkt als een spons.
Bij hevige regen houdt het water vast. Tijdens droge periodes geeft het dat water geleidelijk weer vrij. Een systeem dat al eeuwen bestaat en waarvoor geen stekker nodig is.
Levend Water: beken weer laten kronkelen
Ook via het programma Levend Water worden op verschillende plaatsen in Oost-Vlaanderen waterlopen hersteld. Veel beken werden vroeger rechtgetrokken om water zo snel mogelijk af te voeren. Vandaag weten we dat dit vaak net meer problemen veroorzaakt. Daarom krijgen sommige beken opnieuw hun natuurlijke bochten terug. Het water stroomt daardoor trager, krijgt meer ruimte en kan makkelijker infiltreren in de bodem. Tegelijk ontstaat er meer biodiversiteit langs de oevers.
Oosterzele: werken aan een klimaatrobuuste vallei
Ook in Oosterzele en de omliggende regio wordt actief gewerkt aan een betere bescherming tegen wateroverlast.
De aanpak gebeurt via het Klimaatrobuuste Vallei-project en het riviercontract, waarbij verschillende partners samenwerken rond de Molenbeek, Gondebeek en andere lokale waterlopen.
Overstromingsgebied Moortsele
In Moortsele voert de provincie regelmatig onderhouds- en natuurinrichtingswerken uit. Zo worden onder meer amfibieënpoelen aangelegd en historische greppels hersteld. Die ingrepen verbeteren niet alleen de werking van het wachtbekken, maar versterken ook de biodiversiteit.
Meer buffercapaciteit in Balegem en Moortsele
Na recente periodes van extreme regenval werd onderzocht hoe de bestaande bekkens meer water kunnen opvangen. Daarbij wordt gekeken naar mogelijke aanpassingen aan dijken en infrastructuur om de buffercapaciteit verder te verhogen.
| Wachtbekken Balegem |
Een blijvende investering in waterveiligheid
De Provincie Oost-Vlaanderen beheert tientallen gecontroleerde overstromingsgebieden en investeert voortdurend in hun onderhoud en verbetering.
De komende jaren ligt de nadruk op drie belangrijke pijlers:
- Capaciteitsherstel: het verwijderen van slib zodat bekkens hun maximale opslagcapaciteit behouden.
- Natuurlijke buffering: het combineren van waterberging met natuurontwikkeling.
- Nieuwe projecten: waar bestaande wachtbekkens onvoldoende bescherming bieden, worden bijkomende waterbuffers, grachten of technische installaties onderzocht.
Water als bondgenoot
Vroeger probeerden we regenwater zo snel mogelijk af te voeren. Vandaag weten we dat een andere aanpak slimmer is. Door water tijdelijk vast te houden, beschermen we niet alleen woningen en infrastructuur, maar bouwen we ook aan sterkere natuur en een grotere watervoorraad voor droge periodes.
Wachtbekkens zijn daarom veel meer dan een technische voorziening. Ze vormen een onmisbare schakel in een klimaatbestendige toekomst. Of, om het eenvoudig te zeggen: soms is de beste oplossing voor te veel water gewoon een plek waar het even rustig kan wachten
Bron : Provincie, VMM en diverse media
Klik bovenaan op het pijltje links om naar de HOMEPAGE te gaan
Reacties